Νευρομυϊκά νοσήματα στα παιδιά

Τα νευρομυϊκά νοσήματα επηρεάζουν τα νεύρα που ελέγχουν τους μυς, τη σύνδεση νεύρου και μυός ή τους ίδιους τους μυς. Συνήθως προκαλούν μυϊκή αδυναμία, ενώ ορισμένα προκαλούν επίσης κόπωση, κράμπες ή απώλεια δεξιοτήτων. Πολλά είναι γενετικά και ορισμένα αντιμετωπίζονται πλέον θεραπευτικά, γι’ αυτό η ακριβής διάγνωση έχει μεγάλη σημασία.

Οι κύριες κατηγορίες

• Μυϊκές δυστροφίες, όπως η Duchenne και η Becker, και άλλες μυοπάθειες (νοσήματα του μυός)
• Νωτιαία μυϊκή ατροφία (SMA), που επηρεάζει τα νευρικά κύτταρα του νωτιαίου μυελού τα οποία ελέγχουν τους μυς
• Περιφερικές νευροπάθειες, όπως η νόσος Charcot-Marie-Tooth
• Σύνδρομο Guillain-Barré: αδυναμία, συχνά με πόνο ή μυρμηγκιάσματα, που εμφανίζεται μέσα σε λίγες ημέρες, συνήθως μετά από λοίμωξη. Χρειάζεται επείγουσα εκτίμηση στο νοσοκομείο, και τα περισσότερα παιδιά αναρρώνουν καλά
• Βαριά μυασθένεια και συγγενή μυασθενικά σύνδρομα, που επηρεάζουν τη σύνδεση νεύρου και μυός

Σημάδια που μπορεί να παρατηρήσετε

• Υποτονικό βρέφος ή αδύναμο κλάμα ή πιπίλισμα
• Καθυστέρηση στο κάθισμα, στο στήσιμο ή στο περπάτημα
• Συχνές πτώσεις ή δυσκολία στο τρέξιμο, στις σκάλες ή στο σήκωμα από το πάτωμα
• Περπάτημα στις μύτες των ποδιών ή με λίκνισμα, σαν πάπια
• Αδυναμία που χειροτερεύει με τη δραστηριότητα και βελτιώνεται με την ξεκούραση, πτώση βλεφάρων ή διπλωπία
• Μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία στους αστραγάλους και στα πόδια
• Μυϊκές κράμπες ή πόνος με την άσκηση

Εξετάσεις

• Πλήρης κλινική εξέταση της μυϊκής δύναμης, του τόνου και των αντανακλαστικών
• Αιματολογικές εξετάσεις, όπως η κρεατινική κινάση (CK), δείκτης βλάβης των μυών
• Γενετικός έλεγχος, που συχνά επιβεβαιώνει τη διάγνωση
• Ταχύτητα νευρικής αγωγιμότητας και ηλεκτρομυογράφημα (EMG), που ελέγχουν τη λειτουργία νεύρων και μυών
• Μαγνητική τομογραφία μυών ή, σπανιότερα πλέον, βιοψία μυός
• Ειδικές εξετάσεις για τη μυασθένεια, όπως έλεγχος αντισωμάτων στο αίμα

Θεραπεία και φροντίδα

• Αρκετά νοσήματα έχουν πλέον ειδικές θεραπείες, για παράδειγμα η SMA, η μυϊκή δυστροφία Duchenne και η μυασθένεια
• Φυσιοθεραπεία για τη διατήρηση της ευκαμψίας μυών και αρθρώσεων, και νάρθηκες ή ορθώσεις όπου βοηθούν
• Τακτικός έλεγχος της αναπνοής, της καρδιάς, της σπονδυλικής στήλης και της διατροφής, όπου χρειάζεται
• Φροντίδα σε συνεργασία με εξειδικευμένα νευρομυϊκά κέντρα στην Κύπρο και στο εξωτερικό
• Γενετική συμβουλευτική για την οικογένεια

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε

• Κρατήστε το παιδί δραστήριο, στο μέτρο που νιώθει άνετα
• Ακολουθήστε το πρόγραμμα διατάσεων που προτείνει ο φυσιοθεραπευτής
• Ενημερώστε το σχολείο για την κόπωση και ζητήστε προσαρμογή της γυμναστικής, αν χρειάζεται
• Κρατήστε τους εμβολιασμούς ενημερωμένους, μαζί με το ετήσιο αντιγριπικό εμβόλιο
• Βιντεοσκοπήστε ό,τι σας ανησυχεί και φέρτε το βίντεο στο ραντεβού

Πότε να ζητήσετε επείγουσα βοήθεια

Καλέστε το 112 ή πηγαίνετε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών αν το παιδί σας:

• Δυσκολεύεται να αναπνεύσει, έχει αδύναμο βήχα, πνίγεται ή δυσκολεύεται να καταπιεί
• Παρουσιάζει ξαφνική ή γρήγορα επιδεινούμενη αδυναμία
• Έχει αδυναμία που ανεβαίνει από τα πόδια μέσα σε ώρες ή ημέρες
• Έχει πτώση βλεφάρων, διπλωπία ή δυσκολία στην κατάποση που χειροτερεύει

Σημειώσεις για το ραντεβού σας

Σημειώστε ό,τι παρατηρείτε και τυχόν ερωτήσεις, και φέρτε τα μαζί σας στο ραντεβού.

Επικοινωνία με το CPNI

Ανησυχείτε για τη μυϊκή δύναμη ή το περπάτημα του παιδιού σας; Καλέστε το ιατρείο μας στο +357 22 476 627 για αξιολόγηση ή στείλτε email στο cpni2007@gmail.com. Εξετάζουμε παιδιά μέσω ΓεΣΥ, και ιδιωτικά όσα δεν είναι δικαιούχοι ΓεΣΥ, στη Λευκωσία και στη Λεμεσό.

Περισσότερα φυλλάδια και πληροφορίες: www.cpni.com.cy

Το φυλλάδιο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αντικαθιστά τις συμβουλές του γιατρού του παιδιού σας.

Αναθεώρηση: Δρ Πάολα Νικολαΐδου, Σύμβουλος Παιδονευρολόγος, Νοέμβριος 2026.